wtorek, 9 czerwca 2015

Kolorowe domki

Bolesławiec, Rynek


Nazwa „Bolesławiec” jest patronimiczną nazwą wywodzącą się od słowiańskiego imienia Bolesław złożonego z dwóch członów staropolskiego nieużywanego obecnie określenia bole(j) oznaczającego bardzo oraz sław oznaczającego sławę. Imię to oznacza dosłownie „bardzo sławny” i nadano ją miastu na cześć fundatora Bolesława I Wysokiego, który założył miasto około 1190 roku nadając mu liczne przywileje[6]. Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowości na Śląsku, wydanym w 1888 roku we Wrocławiu, wymienia nazwę miasta zanotowaną w dokumencie z 1196 roku - Boleslawez, podając jej znaczenie "Stadt des Boleslaw I" - "Miasto Bolesława I".

Miejscowość pod zlatynizowaną nazwą castrum Boleslavec wymieniona jest w łacińskim dokumencie z 1277 roku sygnowanym przez księcia polskiego Bolesława (lac.Boleslaus dux Polonie). W 1295 w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Boleslavia oraz Boleslawetz, Bolezlavitz.

Nazwa miejscowości w zlatynizowanej formie Boleslavicz wymieniona jest w łacińskim dokumencie z 1312 roku wydanym w Głogowie. W spisanym po łacinie dokumencie średniowiecznym z dnia 31 października 1310 roku miasto wymienione jest pod zlatynizowaną nazwą Boleslauia. W 1475 roku w łacińskich statutach Statuta Synodalia Episcoporum Wratislaviensium miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Boleslauia.
Występująca od XIII w. niemiecka nazwa Bunzlau jest zgermanizowaną formą wywodzącą się od nazwy polskiej. W dziele szwajcarskiego geografa Matthäusa Meriana pt. „Topographia Bohemiae, Moraviae et Silesiae” z 1650 roku miasto wymienione jest pod nazwą Boleslau.
W 1750 roku polska nazwa Bolesławiec wymieniona jest w języku polskim przez Fryderyka II pośród innych miast śląskich w zarządzeniu urzędowym wydanym dla mieszkańców Śląska Nazwę miasta jako Bolesław w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa. Polską nazwę Bolesławiec oraz niemiecką Bunzlau wymienia w 1896 roku śląski pisarz Konstanty Damrot w książce o nazewnictwie miejscowym na Śląsku. Damrot w swojej książce wymienia również starsze nazwy z łacińskich dokumentów 1377 Boleslawcze, 1417 Boleslawicz, 1446 Boleslavice.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje dwie nazwy miejscowości: polską nazwę Bolesławiec oraz niemiecką Bunzlau.

----------------------------------------
 

niedziela, 9 marca 2014

"Księżycowa" Rapsodia

Dolomity Dąbrowa Górnicza

Kopalnia dolomitu "Ząbkowice" powstała w 1898 roku jako przedsiębiorstwo prywatne zajmujące się wydobywaniem dolomitu na potrzeby budowlane. Następnie w 1926 r. na terenie kopalni wybudowano piec do prażenia dolomitu na potrzeby hutnictwa zlokalizowanego w Zagłębiu Dąbrowskim tj huty "Katarzyna" i "Bankowa". Dwa kolejne piece prażalnicze wybudowano w latach 1929 - 1930 a następnie w 1938 kolejne dwa. Łącznie kopalnia posiadała pięć pieców prażalniczych. Upaństwowienie kopalni nastąpiło w lipcu 1950 roku. Po upaństwowieniu kopalnia weszła w skład Zakładów Wapienniczych w Rudnikach należących do Zjednoczenia Hutnictwa w Chorzowie.

W roku 1953 kopalnia usamodzielniła się pod nazwą "Ząbkowickie Zakłady Dolomitowe" z siedzibą w Ząbkowicach Będzińskich i podlegała Centralnemu Zarządowi Przemysłu Wapienniczego i Gipsowego w Krakowie. W tym czasie produkuje wyłącznie dolomit prażony. W 1956 r. Następuje kolejna zmiana organizacyjna. Kopalnia Ząbkowice wchodzi w skład Tarnogórskich Zakładów Dolomitowych, które wcześniej miały nazwę Nakielskie Zakłady Przemysłu Wapienniczego.

W lipcu 1975 roku kopalnia "Ząbkowice" kolejny raz zmienia właściciela wchodząc w skład Górniczych Zakładów Dolomitowych w Bytomiu. W roku 1980 następuje istotna zmiana w procesie produkcji. Zaprzestaje się prażenia dolomitu na potrzeby hutnictwa a wprowadza się dolomit rolniczy - nawóz wapniowo-magnezowy. Tym samym zakończył się etap produkcji dolomitu prażonego zapoczątkowany w 1926 r. W miejsce pieców prażalniczych wybudowano młyny prętowe do przemiału dolomitu na nawozy wapniowo-magnezowe.

--------------------------------------